Tarihçi Taner Akçam, Ermeni soykırımını destekleyen kayıp belgelere ulaştığını açıkladı

Nisan 23, 2017, 6:47 pm
Tarhçi Taner Akçam, Ermenilere yönelik organize bir şekilde soykırım uygulandığı yönündeki iddiaları destekleyen bir belgeye ulaştığını açıkladı. Akçam'a göre bu belge, 1915 yılına ait bir telgraf...

Tarihçi Taner Akçam, Ermeni soykırımının organize şekilde yapıldığına ilişkin iddiaları destekleyen bir belgeye ulaştığını açıkladı. New York Times’a konuşan Akçam, söz konusu belgenin Bahattin Şakir isimli bir üst düzey Osmanlı yetkilisi tarafından 1915 yılında çekilmiş bir telgraf olduğunu söyledi.

Telgrafın, Bahattin Şakir tarafından ‘bölgede neler olup bittiğini’ soran bir başka Osmanlı yetkilisine cevaben yazıldığı belirtiliyor.

Akçam’ın ifadelerine göre söz konusu telgrafta, Türkiye’nin reddettiği “soykırımın organize bir şekilde gerçekleştirildiği” iddialarını destekleyen bilgiler yer alıyor.

Habere göre; bu telgrafın deşifre bir kopyası,’Ermenilere yönelik soykırım gerçekleştirdiği’ iddia edilen Bahattin Şakir’in dava dosyasında yer aldı. Ancak o zamanki davalardaki orijinal belgeler ve yeminli ifadelerin tamamı ortadan kayboldu. Bu yüzden tarhiçi ve araştırmacılar resmi belgeler yerine Osmanlı gazetelerinde çıkan haberler üzerinde çalıştı.

Habere göre; bu telgrafın deşifre bir kopyası, I. Dünya Savaşı’nın ardından Ermeni tehcirinde oynadığı rol nedeniyle İtilaf devletleri etkisindeki mahkeme tarafından Bahattin Şakir’in yargılandığı davada delil olarak yer almış.

Taner Akçam kaybolan bu belgelerin izini sürdü.

Habere göre; 1922’den sonra İstanbul’daki Ermeni liderliği 24 kutu mahkeme kaydını saklanmak üzere İngiltere’ye gönderdi. Bu belgeler İngiltere’de bir piskopos tarafından saklandıktan sonra önce Fransa’ya oradan da Kudüs’e geldi. 1930’lu yıllara kadar Kudüs’te kaldı.

Taner Akçam 1930’a kadar Kudüst’te kalan bu belgelerin foroğrafına New York’ta ulaştı. Gazetenin aktardığına göre, 1940’lı yıllarda Mısır’da soykırımla ilgili araştırma yapan Krikor Gergeryan isimli bir eski Osmanlı hakimi Kudüs’e giderek bu belgelerin fotoğrafını çekti. Akçam da, bu fotoğraflara Gergeryan’ın New York’ta yaşayan yeğeni aracılığıyla ulaştı.

Osmanlı arşivindeki belge numaralarıyla eşleştirdi

Akçam’ın ele geçirdiğini iddia ettiği telgrafın üzerinde dört rakamlı bir kod var. Akçam belgenin belgenin doğruluğunu ispatlamak için bu kodu Osmanlı arşivindeki diğer belgelerle karşılaştırdı ve aynı kodla eşleşen başka bir belgeye ulaştı. Akçam’a göre bu yöntem izlenerek savaş sonrasındaki mahkemelerde kullanılan diğer telgraflara da ulaşılabilir.

İlber Ortaylı: Taner Akçam arşive girecek bir arkadaş değil

Ermeni soykırımı üzerine yazdığı kitaplarla tanınan Tarihçi ve yazar Taner Akçam hakkında Tarihçi İlber Ortaylı şu ifadeleri kullanıyor: “Taner Akçam arşive girebilecek bir arkakaş değil. Arşive soksan okuyamaz. Sonradan bu işe giren birisi. Ayıp değil girmek ama girdiğin zaman ciddi olmak zorundasın. Arşive girmenin ne demek olduğunu bilmiyor. Arşivin ne olduğu üzerinden spekülasyon yapıyor.”

Taner Akçam kimdir?

1953’te doğdu. 1975’te ODTÜ İ.İ.B.F.’den mezun oldu. 1976 Martı’nda sorumlu yazı işleri müdürü olduğu Devrimci Gençlik dergisindeki yazıları nedeniyle tutuklandı. 1977 Martı’nda Ankara Merkez Cezaevi’nden firar etti. 1978’de Almanya’da siyasi mülteci oldu. 1988’de Hamburg Sosyal Araştırmalar Enstitüsü’nde şiddet, kültür ve insan hakları konularında çalışmaya başladı. İlk eserleri İnsan Hakları ve Marksizm (Ayrıntı Yayınları, 1991), Siyasi Kültürümüzde Zulüm ve İşkence (İletişim Yayınları, 1992) bu araştırmaların sonucudur. 1991’de yayımlanan Türk Ulusal Kimliği ve Ermeni Sorunu (İletişim Yayınları), Ermeni sorunu etrafındaki çalışmalarının başlangıcına denk düşer. 1996’da, “1919-1922 İstanbul Divan-ı Harb-i Örfi Yargılamaları Işığında Türk Kurtuluş Hareketi ve Ermeni Soykırımı” adlı çalışmasıyla Hannover Üniversitesi’nden sosyoloji ve tarih doktorası aldı. Bu çalışma önce Almanca, daha sonra da İnsan Hakları ve Ermeni Sorunu, İttihat ve Terakki’den Kurtuluş Savaşına (İmge Yayınları, 1999) adıyla Türkçe yayımlandı. 2006’da yayımlanan A Shameful Act: The Armenian Genocide and the Question of Turkish Responsibility (Metropolitan Books) 2007’de, Minnesota eyaletinde araştırma dalında en iyi kitap ödülünü kazandı. Yakın dönemde yayınlanan kitapları şunlardır:

“Ermeni Meselesi Hallolunmuştur” – Osmanlı Belgelerine Göre Savaş Yıllarında Ermenilere Yönelik Politikalar (İletişim, 2008); Tehcir ve Taktil: Divan-ı Harb-i Örfi Zabıtları İttihad ve Terakki’nin Yargılanması 1919-1922 (Vahakn N. Dadrian ile birlikte, İstanbul, Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2008); 1915 Yazıları (İletişim, 2010); Kanunların Ruhu: Emval-i Metruke Kanunlarında Soykırımın İzini Sürmek (Ümit Kurt ile birlikte, İletişim, 2012); Ermenilerin Zorla Müslümanlaştırılması (İletişim, 2014); The Young Turks’ Crime against Humanity: The Armenian Genocide and Ethnic Cleansing in the Ottoman Empire (Princeton University Press, 2012). Akçam’ın bu kitabı Amerikan Foreign Affairs dergisi tarafından 2012 yılının Ortadoğu konusundaki en iyi kitabı seçildi. Akçam, bu kitabı ile, MESA (Middle East Studies Association) adlı akademik kuruluşun prestijli ödülü, Albert Hourani Ödülü’nü kazandı ve kitabı 2013 yılının en iyi kitabı seçildi. Akçam, 2008 yılından beri Clark Üniversitesi Tarih Bölümü Holocaust and Genocides Studies Merkezi’nde bulunan Kaloosdian/Mugar kürsüsünde çalışmalarını sürdürmektedir.

(İletişim Yayınları)