Türkiye yarım milyar dolarlık pazarını kaybediyor

Nisan 18, 2017, 9:53 pm
Rusya'nın, Türkiye'den ithal edilen salatalık ve domatese yönelik uyguladığı ambargo devam ederken, ortaya çıkan 500 milyon dolarlık pazar başta Belarus, Gürcistan ve Ukrayna olmak üzere Rusya'ya komşu ülkeler tarafından paylaşılıyor. Rusya'dan ambargo yiyen Türk domatesinin yeni talibi ise İsrail.

Rusya Bilimler Akademisi Gaydar Enstitüsü 17 Nisan tarihli raporunda yer alan verilere göre, Türkiye’den domates ithalatına getirilen kısıtlamalar süresince Avrasya Ekonomi Birliği (AEB) ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkelerindeki üreticiler tarafından Rusya’ya yapılan sevkiyat hızlı bir şekilde arttı.

Buna göre; 2016’da Beyaz Rusya’dan ithal edilen domates bir önceki yıla göre yedi kart artarak 86 bin 800 tona yükseldi. Gürcistan’dan alınan domates miktarı 57 bin tona, Ukrayna’dan alınan domates ise 33 bin 400 tona çıktı. Buna ek olarak Kazakistan, Azerbaycan ve Sırbistan da Rusya’ya domates ihracatını artırdı.

TÜRKİYE PAZARI KAYBEDİYOR

Belarus, Gürcistan ve Ukrayna başta olmak üzere Rusya’ya komşu ülkelerden yapılan ihracatın artmasıyla birlikte, daha önce Türkiye’nin elinde tuttuğu 500 milyon dolarlık pazar da böylece el değiştiriyor. Türkiye’den Rusya’ya 2014 yılında 508.3 milyon dolar değerinde domates ve salatalık ithal edilmişti.

Soz konusu kriz Rus iç piyasasında domates ve salatalığın perakende satış fiyatını da etkiledi. Rusya’da üretilen sera salatalığının fiyatı 70 rubleye (1.25 dolar) kadar yükseldi. Bu, ithal salatalık fiyatının iki katına tekabül ediyor. İthal domatese göre yüzde 44 daha pahalı satılan Rus sera domatesi ise ortalama 80 rubleye (1.42 dolar) alıcı buluyor.

DOMATES VE SALATALIKTAKİ KRİZ HALA DEVAM EDİYOR

Rusya, Suriye sınırında düşürülen uçak sonrası 1 Ocak 2016 tarihinde Türkiye’den popüler kategorideki sebze ve meyve ithalatını yasaklamıştı. Ambargo domates, salatalık, lahana, soğan ve narenciye gibi ürünleri kapsıyordu. İki ülke arasındaki ilişkilerin Ekim 2016’da normalleştirilmesinin ardından, narenciye, tuz, soğan, karnabahar, brokoli ve karanfil arzında kısıtlamalar kaldırıldı. Ancak domates ve salatalıktaki kriz hala devam ediyor.

Domates ve salatalıktaki ambargoya misilleme olarak Türkiye, 1 Mart 2017 tarihinde, Rusya’yı vergisiz buğday ithalatı için izin belgesi verdiği ülkeler listesinden çıkardı. Bu, Türkiye’nin Rusya’dan ithal edilen buğday, mısır ve ayçiçeği yağı için yüzde 130 oranında vergi alacağı anlamına geliyor.

RUSYA’DAN AMBARGO YİYEN TÜRK DOMATESİ İSRAİL YOLUNDA

Öte yandan Rusya’yla kriz devam ederken, İsrail Tarım Bakanlığı, ülkede domates fiyatlarının çok yükselmesi üzerine Türkiye’den ithal edilecek belli miktarda domatesin gümrük vergisinden muaf tutulmasına karar verdi. İsrail devlet radyosunun haberine göre, ülkede 1 kilo domatesin toptan satış fiyatının 7 liraya kadar yükselmesi üzerine Tarım Bakanlığı, Türkiye’den ithal edilecek belli oranda domatesi gümrük vergisinden muaf tutma kararı aldı.